1922 yazında Sovyet Rusya`nın İdil-Ural bölgesindeki açlara yardım toplamak için görevlendirilen iki kişi İstanbul`a gelir. Bu görevlilerden Tahir İlyâsî üç aylık İstanbul görevi/yolculuğu sırasında İstanbul`da görüp yaşadıklarının hatıratını tutar.10 Haziran 1922 Cumartesi günü Moskova`da bir tren garında başlayan bu yolculuk, "açlık ve kıtlık" belasına karşı verilen insani ve büyük bir mücadelenin de başlangıcı olmuştur. İki ay sonra, 26 Ağustos 1922`de Mustafa Kemal Büyük Taarruz`u başlatacak ve "emperyalizm" belasına karşı bir başka büyük mücadeleye imza atacaktır.İstanbul Hatıratı - 1922 adlı bu kitap işgal altındaki İstanbul`a dair önemli ve yepyeni bir kaynak. Tahir İlyâsî İstanbul yolculuğu sırasında tutmuş olduğu günlüklerde işgal İstanbul`unun gündelik yaşamına, Anadolu`da yaşanan mücadelenin İstanbul`a olan yansımasına, daha önce buraya göç etmiş Kazan ve Kırım Tatarlarının yaşayış ve hislerine ışık tutuyor. Akademisyen Arzu Kılınç`ın bulup çevirdiği ve dönemin gazetelerinden ilgili haberlerle zenginleştirerek hazırladığı bu hatırat, o yıllarda Türkiye ve Rusya`nın içinde bulunduğu siyasi ve ekonomik tabloyu da gözler önüne seriyor.