Anadolu`da oluşan Türk destanlar zincirinin ikinci halkası Dânişmend Gazi Destanı`dır. Dânişmend Gazi Destanı, Anadolu destan zincirinde Battal Gazi Destanı ile Saltuk Gazi Destanı arasındadır. 8. yüzyılda Anadolu`daki Müslümanlaşma ve Türkleşme serüvenini anlatan Battal Gazi Destanı`ndan sonra, Dânişmend Gazi Destanı`nda da aynı mücadelenin 11-15. yüzyıllar arasındaki kısmı anlatılır. Bu dönem Anadolu`sunda yaşanan olaylar Dânişmend Gazi`nin efsanevî kişiliğiyle birleştirilir. Dânişmend Gazi Destanı tip, motif, konu ve şahıslar bakımından Battal Gazi Destanı`ndan etkilenmiştir: Hatta bu destanın devamı mahiyetindedir. Battal Gazi`nin Malatya`da başlattığı mücadeleyi Dânişmend Gazi âdeta Niksar`da sürdürür. Daha sonra Türkleşme ve İslamlaşma süreci ilerledikçe Saltuk Gazi de Sinop`ta bu mücadelenin yeni bir halkasını ortaya koyacaktır. Dânişmend Gazi Destanı`nda Selçuklu Türkleri ile diğer Türk boylarının -Niksar merkezli- Anadolu`ya yerleşme serüvenlerinden bahsedilir. Destanda Türk boylarının Anadolu`yu yurt tutma çabalarının kahramanlık hikâyeleri son derece akıcı bir üslûpla anlatılır. Ayrıca bu destanda Orta Anadolu ve Kuzey Anadolu`nun coğrafî durumuyla ilgili fazlaca bilgi bulunmaktadır. Olayların yaşandığı mekânlar Dede Korkut Hikâyeleri`nin mekânlarıyla birleşir. Prof. Dr. Necati Demir`in el yazması nüshalardan Türkiye Türkçesine aktardığı Dânişmend Gazi Destanı, 11-15. yüzyıllar arası Türklerin tarih, kültür ve coğrafyasıyla ilgili zengin bir birikim oluşturduğu için son derece önemlidir.